Kısaca
- Merkezimizde sosyal beceri desteği, çocuğun bireysel ihtiyaçlarına göre planlanır ve hem bireysel hem de grup çalışmalarıyla yürütülür.
- Sürecimiz, ailenin endişelerini dinlediğimiz ve çocuğun gelişim öyküsünün ayrıntılı olarak alındığı kapsamlı uzman görüşmesi ile başlar.
- Değerlendirme sonrasında çocuğunuza özel program, kurumumuzdaki uzman ekip tarafından birlikte özenle hazırlanır.
- Gerektiğinde psikolog, özel eğitim öğretmeni ve dil ve konuşma terapisti gibi farklı alanlardaki uzmanlarımız çocuğu birlikte değerlendirir.
- Ebeveyn sürece aktif olarak katılır; seanslarda çalışılan becerilerin günlük hayata taşınması için aile ile ev programları planlanır.
- İzmir Bornova'daki merkezimizde tıbbi bir tanı konulmaz veya kesin iyileşme vaadi verilmez.
Hazırlayan: Deniz Yıldızı Özel Eğitim içerik ekibi · Bilimsel onay: Uzm. Psk. Burcu Cebeci Gürel · Son güncelleme: 15 Eylül 2026
Sosyal beceri nedir, çocuğum neden bu alanda desteğe ihtiyaç duyuyor?
Sosyal beceriler, çevremizdeki insanlarla sağlıklı iletişim kurmamızı, duygularımızı doğru ifade etmemizi ve toplumsal kurallara uyum sağlamamızı sağlayan yeteneklerin tümüdür. Bir çocuk için sosyal beceri; bir oyuna nasıl katılacağını bilmek, oyuncağını paylaşmak, sırasını beklemek, karşısındakinin duygusunu anlamak ve bir anlaşmazlık olduğunda sorunu yapıcı bir şekilde çözebilmektir. Çoğu çocuk bu becerileri doğal akış içinde, yaşayarak ve çevresini gözlemleyerek öğrenirken, bazı çocuklar bu görünmez kuralları kavramakta daha fazla zamana ve yönlendirilmiş bir desteğe ihtiyaç duyabilir. Özellikle karmaşık sosyal durumlar, bazı çocuklar için anlaşılamaz bir bulmaca gibi görünebilir.
Aileler çoğu zaman çocuklarının zekâ veya akademik becerilerinde bir sorun görmediklerinde, sosyal alandaki zorlukları sadece bir "huy", "inatçılık" veya "utangaçlık" olarak değerlendirebilir. Ancak çocuğun akranlarıyla iletişim kuramaması, sürekli dışlanması veya grupta kurallara uymadığı için istenmemesi, onun özgüvenini derinden etkiler. Çocuğunuz oyun parkında diğer çocukların yanına gitmek isteyip gidemediğinde ya da girdiği ortamda nasıl davranacağını bilemediğinde hırçınlaşabilir, öfkelenebilir veya tamamen içine kapanabilir. Bu durumlar sadece anlık krizler değil, çocuğun sosyal dünyada rehberliğe ihtiyaç duyduğunun işaretleridir.
Sosyal beceri desteği, çocuğunuza nasıl davranması gerektiğini ezberletmek veya onu zorla değiştirmek değildir. Amacımız, çocuğunuzun kendini güvende hissettiği bir ortamda bu becerileri doğal yollarla deneyimlemesini, diğer insanların duygularını fark etmesini ve kendi sınırlarını koruyarak iletişim kurmasını sağlamaktır. Bu süreç, çocuğun iç dünyasını güçlendirerek onu dış dünyaya hazırlar ve günlük yaşamda karşılaşacağı sosyal zorluklarla daha kolay başa çıkmasına yardımcı olur.
Çocuğum neden arkadaş edinmekte ve oyuna katılmakta zorlanıyor?
Çocuğunuzun sosyal ortamlarda, özellikle akranlarıyla bir araya geldiğinde zorlandığını gözlemliyor olabilirsiniz. Bu durumun arkasında birden fazla neden yatabilir. Aşağıdaki işaretler, çocuğunuzun sosyal beceriler konusunda bir uzman desteğine ihtiyaç duyduğunu gösterebilir:
- Oyun parkında veya okulda diğer çocukların oyununa nasıl katılacağını bilememesi ve genellikle uzaktan izlemeyi tercih etmesi
- Oyun sırasında kendi kurallarında ısrarcı olması, kurallar değiştiğinde aşırı tepki vermesi veya oyunu tamamen bırakması
- Bir sohbeti başlatmakta, uygun şekilde sürdürmekte veya karşısındakini dinlemekte güçlük çekmesi
- Yenilgiyi veya hata yapmayı tolere edememesi, kaybettiğinde çok yoğun öfke veya üzüntü yaşaması
- Karşısındaki kişinin duygularını yüz ifadesinden, beden dilinden veya ses tonundan okumakta zorlanması
- Sıra bekleme, eşyalarını paylaşma veya izin isteme gibi temel toplumsal kuralları yerine getirememesi
- Hayır demekte zorlanması veya başkalarının kişisel sınırlarına (örneğin fiziksel mesafeye) saygı göstermekte güçlük çekmesi
- Bir sorun veya anlaşmazlık yaşadığında yardım istemek yerine içe kapanması ya da fiziksel tepkiler göstermesi
Evde sosyal beceri nasıl desteklenir, aileler nerelerde zorlanıyor?
Sosyal beceriler ilk olarak evde, aile içindeki doğal etkileşimlerle temellenir. Ancak ebeveynler, çocuklarına yardım etmek isterken bazen iyi niyetle, farkında olmadan onların sosyal deneyimlerini ve gelişim fırsatlarını kısıtlayabilirler. Evdeki destek süreci çok değerlidir.
Evde yapılması önerilenler
- Çocuğunuzla göz teması kurarak, onu gerçekten dinlediğinizi hissettiren karşılıklı sohbetler etmek
- Kutu oyunları veya kurallı oyunlar oynayarak sıra bekleme ve kurallara uyma pratikleri yapmak
- Duyguları hakkında bolca konuşmak, "Şu an üzgün olduğunu görüyorum" diyerek duygusunu isimlendirmesine yardımcı olmak
- Kendi sosyal ilişkilerinizle çocuğunuza olumlu model olmak, anlaşmazlıkları nasıl çözdüğünüzü ona doğal yollarla göstermek
- Küçük sosyal adımlar attığında (örneğin bir arkadaşına merhaba dediğinde) bunu fark edip onu cesaretlendirmek
Kaçınılması gerekenler
- Çocuğunuzun yerine konuşmak, onun adına seçimler yapmak veya başkalarına onun adına cevap vermek
- Arkadaş edinsin diye onu zorla, hazır hissetmediği kalabalık ortamlara veya büyük grup oyunlarına itmek
- Çocuğu diğer çocuklarla kıyaslayarak "Bak o nasıl oynuyor, sen neden böylesin" gibi kaygı artırıcı cümleler kurmak
- Yaşadığı iletişim zorluklarını tamamen görmezden gelmek veya sürekli "Büyüyünce geçer" diyerek uzman desteğini ertelemek
Bireysel çalışma ve grup çalışması arasında ne fark var, hangisi seçilir?
Kurumumuzda sosyal beceri desteği, çocuğun ihtiyacına göre hem bireysel hem de grup çalışmalarıyla yürütülür. Çocuğunuzun sürece hangi yöntemle başlayacağına, yapılan kapsamlı değerlendirme sonucunda uzman ekibimizle birlikte karar verilir.
| Karşılaştırma | Bireysel Çalışma | Grup Çalışması |
|---|---|---|
| Ortam | Terapist ve çocuk arasında birebir, daha sakin ve yapılandırılmış bir ortam. | Uzman eşliğinde benzer becerilerdeki çocuklarla paylaşımlı ve dinamik bir ortam. |
| Temel Odak | İletişimin temellerini atmak, güven inşa etmek ve bireysel zorlukları detaylıca anlamak. | Öğrenilen becerileri gerçek akran ortamında uygulamak ve sosyal esneklik kazanmak. |
| Kimler İçin Uygun? | Sosyal kaygısı çok yüksek olan, birebir iletişime yeni başlayan ve daha yoğun desteğe ihtiyaç duyan çocuklar. | Temel iletişim becerilerine sahip, akranlarıyla kontrollü ortamda pratik yapmaya ihtiyaç duyan çocuklar. |
| Hedeflenen Beceriler | Göz teması kurma, temel duyguları tanıma, basit yönergeleri alma ve ifade etme. | Sıra bekleme, oyun kurma, ortak dikkat sağlama, çatışma çözme ve empati kurma. |
Sosyal beceri çalışmalarında neler yapılır, hangi beceriler desteklenir?
Eğitim programımız, çocuğun güçlü yanları ve geliştirilmesi gereken alanları dikkate alınarak şekillenir. Çalışmalarımızda hedeflediğimiz temel sosyal alanlar şunlardır:
İletişim Başlatma ve Sürdürme
Uygun şekilde selamlaşma, bir sohbete katılma, konuyla ilgili sorular sorma ve karşısındakini dinleme becerilerinin yapılandırılmış oyunlar üzerinden desteklenmesi.
Duygu Tanıma ve İfade Etme
Çocuğun kendi duygularını fark etmesi, başkalarının yüz ifadelerini anlamlandırması ve hissettiklerini ağlamak ya da öfkelenmek yerine uygun kelimelerle dile getirmesi.
Empati Geliştirme
Olaylara bir başkasının gözünden bakabilme, karşıdakinin o an ne hissedebileceğini tahmin etme ve buna uygun, duyarlı bir tepki verme pratikleri.
Oyun Becerileri
Akranlarıyla birlikte oyun oynama, oyunun kurallarına uyma, yenilgiyi doğal bir süreç olarak kabul etme ve değişen oyun senaryolarına esneklik gösterebilme.
Problem Çözme ve Çatışma Yönetimi
Arkadaşlarıyla anlaşmazlık yaşadığında sakin kalabilme, sorunu şiddet veya ağlama olmadan ifade edebilme, alternatif çözümler üretme ve uzlaşma yolları bulma.
Sınırları Koruma ve Saygı
Kendi kişisel alanını koruyabilme, istemediği durumlarda "hayır" diyebilme ve başkalarının fiziksel ya da duygusal sınırlarına saygı gösterme.
Sosyal beceri desteği için başvurduğumuzda süreç nasıl işliyor?
İzmir Bornova'daki merkezimizde, ailenin kaygılarını anlayan, şeffaf ve çocuğu tam merkeze alan yapılandırılmış bir süreç izliyoruz. Adımlarımız şu şekilde ilerler:
Kapsamlı Uzman GörüşmesiÜcretsiz · Uzmanla birebir · Yaklaşık 60 dakika
Bizimle iletişime geçtiğinizde, çocuğunuzun ayrıntılı gelişim öyküsünü ve sizin günlük hayattaki gözlemlerinizi dinlemek üzere ücretsiz bir ön görüşme planlanır.
Kapsamlı değerlendirme
Gerektiğinde psikolog, özel eğitim öğretmeni ve dil ve konuşma terapistimizin bir araya gelmesiyle, çocuğunuzun sosyal ve iletişimsel ihtiyaçları oyun ve klinik gözlem yoluyla değerlendirilir.
Programa karar verme
Değerlendirme sonucunda çocuğun durumuna göre bireysel, grup veya karma bir çalışma modeline karar verilir ve aile ile birlikte gerçekçi hedefler belirlenir.
Ekipçe hazırlanan program
Çocuğa özel eğitim programı, uzmanlarımızın ortak çalışmasıyla bütüncül bir yaklaşımla hazırlanır ve çalışmalar çocuğun hızına saygı duyularak başlatılır.
Aile katılımı ve ev programı
Ebeveynler sürecin en önemli parçasıdır. Seanslarda öğrenilen becerilerin evde nasıl pekiştirileceği konusunda aileye sürekli bilgi paylaşımı yapılır ve ev programları sunulur.
İlerleme takibi ve güncelleme
Çocuğun sosyal becerilerindeki gelişimi düzenli olarak izlenir, ailenin geri bildirimleri alınır ve ihtiyaç duyulduğunda program güncellenerek yola devam edilir.
Sosyal gelişim hakkında uzmanlardan sık duyulan terimler ne anlama gelir?
- Sosyal Beceri
- Başkalarıyla sağlıklı etkileşim kurmak, iletişim sağlamak ve toplumsal kurallara uyum sağlamak için kullanılan becerilerin bütünü.
- Empati
- Bir başkasının duygularını, düşüncelerini ve içinde bulunduğu durumu anlayabilme, kendini onun yerine koyabilme yeteneği.
- Akran Etkileşimi
- Çocuğun kendi yaş grubundaki diğer çocuklarla kurduğu her türlü oyun, iletişim ve sosyal ilişki süreçleri.
- Duygu Regülasyonu (Düzenleme)
- Çocuğun yoğun duygular yaşadığında (öfke, korku, hayal kırıklığı) bu duyguları tanıyıp kendini sakinleştirebilmesi ve uygun tepki verebilmesi.
- Sıra Alma
- Sohbet sırasında veya karşılıklı bir oyunda iletişimi sürdürebilmek için kendi sırasını bekleme ve karşıdakine alan tanıma becerisi.
- Sosyal İpuçlarını Okuma
- Karşıdakinin ses tonundan, yüz ifadesinden ve beden dilinden niyetini veya o anki duygusunu doğru bir şekilde anlayabilme.
- Bireyselleştirilmiş Program
- Çocuğun sadece kendi ihtiyaçları, güçlü yönleri ve zorlukları dikkate alınarak uzman ekip tarafından özenle hazırlanan özel eğitim planı.
Sık sorulan sorular
Sosyal beceri eksikliği bir hastalık mıdır?
Hayır, sosyal beceri eksikliği tıbbi bir hastalık veya tek başına bir tanı değildir. Çocukların gelişim süreçlerinde bazı iletişim ve etkileşim kurallarını öğrenmekte akranlarına göre daha fazla yönlendirmeye ve desteğe ihtiyaç duyması durumudur.
Çocuğumun sosyal beceri desteğine ihtiyacı olup olmadığını nasıl anlarım?
Çocuğunuz akranlarıyla oyun kuramıyor, sıra beklemekte çok zorlanıyor, yenilgiyi kabullenemiyor veya duygularını ifade edemeyip sürekli öfkeleniyorsa desteğe ihtiyaç duyuyor olabilir. Net bir değerlendirme için uzman görüşü almak her zaman en doğrusudur.
Değerlendirmeyi kim yapıyor, çocuğuma tıbbi tanı konuluyor mu?
Kurumumuzda hiçbir tıbbi tanı konulmaz; ön değerlendirmeyi psikolog, özel eğitim öğretmeni ve ilgili uzmanlarımızdan oluşan ekibimiz birlikte yapar. Tıbbi tanı gerektiren bir durum gözlemlendiğinde sizi uzman hekime yönlendiririz.
Çalışmalar bireysel mi yoksa grup halinde mi yapılıyor?
İhtiyaca göre kurumumuzda hem bireysel hem de grup çalışmaları yürütülmektedir. Çocuğunuzun önce bireysel olarak mı destekleneceğine yoksa doğrudan bir gruba mı katılacağına detaylı değerlendirme sonucunda karar verilir.
Sosyal beceri çalışmalarında neler yapılıyor, çocuklar nasıl öğreniyor?
Beceriler çoğunlukla yapılandırılmış oyunlar, rol yapma etkinlikleri, hikayeler ve doğal etkileşimler üzerinden çalışılır. Çocuklara kuralları ezberletmek yerine, güvenli bir ortamda yaşayarak öğrenmeleri sağlanır.
Ebeveynler olarak seanslara bizim de girmemiz gerekiyor mu?
Seanslara ebeveyn olarak katılıp katılamayacağınız çocuğun yaşına, genel uyumuna ve hazırlanan programın yapısına göre değişir. Bu konu, aileyi dinlediğimiz kapsamlı uzman görüşmesi sırasında ayrıntılı olarak konuşulur ve planlanır.
Evde çocuğumun sosyal becerilerini nasıl destekleyebilirim?
Evde kurallı kutu oyunları oynayarak sıra beklemeyi pratik edebilir, duyguları hakkında konuşarak onu yargılamadan dinleyebilirsiniz. Kurumumuzdaki seansların ardından size vereceğimiz ev programları ile bu süreci birlikte verimli şekilde yürütürüz.
Sosyal beceri desteği almak çocuğumun okul hayatını olumlu etkiler mi?
Yansıyabilir; sosyal becerileri desteklenen çocuk okulda arkadaşlarıyla iletişim kurmakta ve grup etkinliklerine katılmakta daha rahat edebilir. Bunun ne ölçüde ve ne zaman görüleceği çocuktan çocuğa değişir.
Programı hazırlarken diğer uzmanlarla iş birliği yapıyor musunuz?
Evet, çocuğa özel program kurumumuzdaki psikolog, özel eğitim öğretmeni, dil ve konuşma terapisti gibi uzmanların bir arada değerlendirmesiyle şeffaf bir ekip çalışmasıyla hazırlanır.
Çocuğum sadece utangaç olabilir mi, ne zaman müdahale edilmeli?
Utangaçlık kişilikle ilgili doğal bir yapı olabilir; ancak bu durum çocuğun arkadaş edinmesini engelliyor ve onu sık sık mutsuz ediyorsa bir değerlendirme yaptırmak yol gösterici olur.
İlk değerlendirme veya ön görüşme için ücret ödüyor muyuz?
Hayır, merkezimizdeki ilk adım olan ve çocuğunuzu yakından tanımayı amaçlayan ön görüşme tamamen ücretsizdir. Bu görüşmede çocuğunuzun gelişim öyküsünü detaylıca dinler ve hangi adımların izleneceğini planlarız.
Kurumunuz tam olarak nerede bulunuyor?
Kurumumuz İzmir Bornova'da, Forum Bornova yakınındadır. Ayrıntılı adres bilgisine sitemizin iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
